Chân chánh là siêng năng – Chánh tinh tấn là gì và tác dụng của nó

7 Tháng Sáu, 2024

1. Chánh tinh tấn là gì? Bạn có bao giờ tự hỏi về khái niệm “chánh tinh tấn” và tác dụng của nó trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta? Chánh tinh tấn là một thuật ngữ trong Bát Chánh Đạo, được hiểu là sự chân chánh và siêng […]

Rate this post

Khái niệm chánh tinh tấn là gì

1. Chánh tinh tấn là gì?

Bạn có bao giờ tự hỏi về khái niệm “chánh tinh tấn” và tác dụng của nó trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta? Chánh tinh tấn là một thuật ngữ trong Bát Chánh Đạo, được hiểu là sự chân chánh và siêng năng. Nó đề cập đến việc nỗ lực loại bỏ những ý niệm tiêu cực và phát triển tinh thần thuận lợi cho việc định tâm và thiền định.

Chánh tinh tấn được coi là yếu tố đầu tiên trong Bát chánh đạo, giúp phát triển định tâm thông qua việc loại bỏ các tư tưởng và cảm xúc tiêu cực, không có lợi cho quá trình định tâm và thúc đẩy các phẩm chất đạo đức tốt đẹp.

Đức Phật đã giải thích về Chánh tinh tấn bằng cách đề cập đến bốn bước nỗ lực:

Bước đầu tiên, chúng ta sử dụng quyết tâm để ngăn chặn sự phát khởi của các ý niệm tiêu cực như sự tức giận, ganh tỵ hay tham lam. Tuy nhiên, vì chúng ta chưa giác ngộ, một số ý niệm tiêu cực vẫn có thể xâm nhập vào tâm trí mình dù ta đã cố gắng ngăn chặn.

Bước thứ hai, chúng ta phải nỗ lực kiềm chế bản thân và chế ngự những ý niệm tiêu cực đã xuất hiện.

Bước thứ ba, chúng ta thay thế những ý niệm tiêu cực bằng ý niệm tốt đẹp như tình yêu thương, lòng từ bi hay lòng bi mẫn.

Cuối cùng, chúng ta khơi dậy lòng siêng năng để chăm sóc và phát triển thêm ý niệm tốt đẹp. Khi ta siêng năng, tâm hồn ta tỏa sáng, giảm khổ đau và ta cảm thấy an lạc và tự tại hơn.

Tương phản với Chánh tinh tấn là Tà tinh tấn, sự khác biệt giữa hai khái niệm này phản ánh ở cách tiếp cận.

  • Chánh tinh tấn: Tập trung vào nỗ lực và đấu tranh để làm những điều tốt đẹp, đúng đắn, hướng đến giác ngộ và giải thoát.

  • Tà tinh tấn: Tập trung vào nỗ lực và đấu tranh để làm những điều xấu xa, tham gia vào tội ác.

Hãy nhớ rằng, tinh tấn được định nghĩa là nỗ lực, là siêng năng. Đôi khi nó còn mang ý nghĩa dũng mãnh và kiên cường. Tuy nhiên, hãy tránh rơi vào cực đoan, vì sự quyết tâm mạnh mẽ quá mức sẽ làm hao tổn năng lượng, gây mệt mỏi và căng thẳng. Hãy giữ mức độ cân bằng, không quá đà trong nỗ lực của mình.

2. Lợi ích của Chánh tinh tấn

Lợi ích của chánh tinh tấn

2.1 Nhận biết và rời xa tư tưởng bất thiện

Để sống sót và thành công trong cuộc sống, chúng ta thường bị ác quỷ bên trong dẫn dắt để làm những điều trái với lương tâm. Chúng ta sẵn sàng trở nên xảo quyệt và ác độc để đạt được mục tiêu của mình.

Nhờ Chánh tinh tấn, chúng ta có thể nhận ra những ý niệm xấu và điều chỉnh suy nghĩ để quay về với bản chất lương thiện của chúng ta. Ban đầu, việc này có thể không dễ dàng, nhưng nếu kiên trì nỗ lực, bạn sẽ trở nên tốt đẹp hơn và có thói quen suy nghĩ tích cực hơn. Ta cũng phải nỗ lực để loại bỏ những phẩm chất tiêu cực mà ta đã có. Nếu ta nghiện cái gì đó, hãy cố gắng giới hạn việc đó.

Tóm lại, để từ bỏ những thói quen tiêu cực, trước tiên ta phải nhận ra chúng. Đây cũng giống như việc nhổ cỏ dại trong một khu vườn, ta phải biết phân biệt hoa và cỏ dại. Ta sẽ nhận ra rằng tâm mình như một khu vườn đầy cỏ dại với nhiều ý niệm xấu từ tiềm thức nhưng chưa được dọn dẹp. Lúc này, ta sẽ bắt đầu nhận diện và loại bỏ những ý niệm xấu như sân hận và thay thế chúng bằng những ý niệm tốt đẹp như tình thương, lòng từ bi và sự thấu hiểu. Chánh tinh tấn giúp chúng ta làm điều này bằng cách đẩy lùi những ý niệm và suy nghĩ nguy hại, tiêu cực và thúc đẩy các phẩm chất tốt đẹp. Điều này được gọi là “tứ chánh cần” trong Pali.

2.2 Giữ được tâm thanh tịnh giữa sự náo loạn

Cuộc sống không ngừng đem đến những thách thức và ai cũng có thể đối mặt với những tình huống khó khăn. Tuy nhiên, ít người có thể đối diện với chúng với sự bình tâm và an nhiên. Hầu hết chúng ta sẽ hoảng loạn, lo lắng và không biết nên làm gì. Nếu không làm gì, chúng ta cũng lo nhiều hơn.

Nhưng một khi có Chánh tinh tấn, chúng ta bắt đầu quan sát sự hoảng loạn của tâm để kiềm chế nó. Điều này giúp chúng ta kiểm soát căng thẳng, lo lắng, sợ hãi và oán trách trong tình huống khó khăn. Chúng ta nhận thấy rằng tâm trạng không ổn định không có lợi ích gì trong tình huống này, chỉ có bình tĩnh mới giúp chúng ta tìm ra cách xử lý tốt nhất cho tình huống cụ thể. Chánh tinh tấn giúp bạn giữ vững lòng tin, sự kiên định và quyết tâm vững vàng.

Ví dụ, khi bị ai đó nói xấu hoặc bị vu oan, bạn có thể giữ cho tâm trí mình bình an và nhắc nhở bản thân rằng không cần lo lắng quá mức. Với những tranh chấp của người khác, bạn cũng không nên đánh giá quá vội vàng. Mỗi người có một cuộc sống riêng, vì vậy hãy loại bỏ những cảm xúc tiêu cực để bản thân vui vẻ hơn và hạnh phúc hơn.

2.3 Chìa khóa của thành công

Chỉ có sự chăm chỉ và nỗ lực mới mang lại thành công và Chánh tinh tấn đóng vai trò quan trọng trong việc tạo động lực giúp bạn tiến xa trên con đường thành công, đặc biệt là con đường hướng thiện. Chánh tinh tấn giúp việc học tập và hành động trong mọi lĩnh vực đều theo hướng mục tiêu đúng đắn và có lợi cho mọi người và bản thân.

Thành công là kết quả của nỗ lực đúng cách. Nếu chăm chỉ và nỗ lực nhưng hướng sai, ta không đạt được điều gì và thậm chí còn gây hậu quả cho xã hội. Ví dụ, một người buôn lậu hoặc gian lận có thể kiếm được nhiều tiền, nhưng họ bị xã hội khinh rẻ.

Nhưng khi có Chánh tinh tấn, chúng ta đến đúng hướng, thực hiện đến cùng cho những mục tiêu cao đẹp, không chùn bước, không từ bỏ và không để những khó khăn làm ta bỏ cuộc. Một ngày nào đó, ta sẽ gặt hái thành công cho mình và mang lại lợi ích cho xã hội. Chánh tinh tấn chính là nguồn năng lượng để giúp ta hoàn thành mọi bước trên con đường đến hạnh phúc, là chìa khóa vàng cho sự thành công của bất kỳ ai.

2.4 Hỗ trợ quá trình Thiền định

Trước khi bước vào Thiền định, chúng ta cần có Chánh tinh tấn. Nếu tâm thân chưa thanh tịnh, mà vội vàng tu thiền định, đó là việc tu sai.

Điều này có nghĩa là không chỉ khi đi, đứng, nằm, ngồi, nói… mà còn trong mọi hành động, chúng ta hướng thiện đoạn ác để giúp thân tâm thoát ly khỏi cái ác. Tình thân tâm thanh tịnh này mới bắt đầu có định mà chính từ tâm thanh tịnh này chúng ta mới bắt đầu thực sự tiến vào thiền định.

3. Làm thế nào để có Chánh tinh tấn?

Làm thế nào để có chánh tinh tấn

Trên hành trình của Bát Chánh Đạo, Chánh tinh tấn luôn có mặt và là năng lượng cần thiết để thúc đẩy sự thành công của chúng ta. Đối với mỗi bước trong Bát Chánh Đạo, Chánh tinh tấn đều đóng vai trò quan trọng. Thật ra, chỉ cần có nỗ lực mạnh mẽ để tự kìm chế bản thân, chúng ta đã thắng nửa cuộc chiến. Nếu không có nỗ lực mạnh mẽ để đạt được trạng thái tâm thiện toàn, chúng ta sẽ khó tiến xa trên con đường đến hạnh phúc tối thượng.

Để có Chánh tinh tấn, ta phải hiểu rõ khái niệm này và biết rằng nó không chỉ ngăn ngừa tâm ác mà còn giúp loại bỏ các ý niệm xấu xa. Do đó, chúng ta cần rèn luyện và nỗ lực để trở nên tốt đẹp hơn qua từng ngày.

3.1 Điều ác chưa khởi thì chớ khởi

“Ác vị sanh, sử bất sanh” – Đừng để ý niệm xấu phát sinh khi chưa có nó. Tập trung vào ý niệm tốt, tích cực và luôn nhìn nhận vấn đề từ góc nhìn tích cực ban đầu. Khi một ý niệm xấu mới bắt đầu xuất hiện, cố gắng tìm lý do chính đáng để đẩy lùi nó.

3.2 Điều ác khởi rồi thì dẹp liền

“Ác dĩ sanh, sử trừ đoạn” – Khi đã có ý niệm tiêu cực phát sinh, hãy nỗ lực loại bỏ nó bằng lý do chính đáng và thay thế bằng ý niệm tốt đẹp. Bạn có thể thay đổi ý kiến bằng cách thay đổi góc nhìn, ví dụ như tưởng tượng rằng người khác có một nguyên nhân đáng để bạn hiểu và không đánh giá cố hữu. Với những ý niệm tiêu cực, nỗ lực để loại bỏ dần chúng và thay thế bằng ý niệm thiện để xa lìa cái ác.

3.3 Điều thiện chưa khởi thì khởi liền

“Thiện vị sanh, sử phát sanh” – Khi chưa có ý niệm tốt, hãy nỗ lực để phát sinh nó. Hãy đẩy mạnh ý niệm tốt và thực hiện nó ngay từ khi nó xuất hiện. Đừng ngần ngại hay lo lắng, bởi tâm thiện luôn được mọi người yêu mến. Ví dụ, bạn có thể giới thiệu công việc cho người khác để giúp họ có việc làm. Muốn tạo dựng thiện nghiệp, cần hăng hái và tinh tấn thực hiện ý niệm tốt khi tâm bạn đã khởi sinh.

3.4 Điều thiện khởi rồi thì hãy làm tăng trưởng

“Thiện dĩ sanh, sử tăng trưởng” – Khi đã có ý niệm tốt, hãy nỗ lực để phát triển nó. Cố gắng luyện tập làm điều thiện một cách thành thục mỗi ngày, sao cho mỗi suy nghĩ, lời nói và hành động đều hướng thiện. Tu tập là quá trình học hỏi và sửa đổi bản thân để trở thành phiên bản tốt hơn mỗi ngày. Để đạt được điều này, bạn cần nỗ lực và tinh tấn huấn luyện mỗi ngày.

Chánh tinh tấn không chỉ là một khái niệm trừu tượng, mà nó còn là một nguồn năng lượng để giúp chúng ta trở thành phiên bản tốt hơn của bản thân. Hy vọng những điều trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về “chánh tinh tấn là gì” và khám phá cách để có được nó. Chúc bạn một ngày an lành!

Liên kết: lichngaytot.me

Tin cùng chuyên mục