Cổ nhân đối diện với thị phi? Tại sao người ta nói mình là trâu thì ta chính là trâu?

7 Tháng Sáu, 2024

1. Truyện về thánh nhân “bất nhân” Truyện xưa kể rằng có một vị chân nhân rất nổi tiếng, tiếng thơm đồn xa, một học giả đã không ngại từ nơi xa tới để xin học đạo. Tuy nhiên, sau vài ngày ông quan sát và thấy một số việc […]

Rate this post

Cổ nhân đối diện với thị phi

1. Truyện về thánh nhân “bất nhân”

Truyện xưa kể rằng có một vị chân nhân rất nổi tiếng, tiếng thơm đồn xa, một học giả đã không ngại từ nơi xa tới để xin học đạo. Tuy nhiên, sau vài ngày ông quan sát và thấy một số việc không vừa ý mình nên mới hỏi vị chân nhân rằng:

  • Nghe nói tiên sinh là bậc thánh nhân thế nhưng những ngày qua ta không có cảm nhận như vậy. Nơi chuột ở còn có đồ ăn thừa nhưng nhà của ngài lại chẳng tích trữ một chút đồ ăn nào. Ngài có một tiểu muội, nhưng ngài lại ruồng bỏ không nuôi dưỡng, thế là bất nhân. Thi thoảng ngài có rất nhiều đồ ăn nhưng không chia cho người khác, thế là tham lam.

Vị chân nhân nghe xong cũng không phản ứng lại, không giải thích bất cứ lời nào, người học giả chờ một lúc. Người học giả thấy vậy bèn lui ra.

Vài ngày sau, người học giả lại đến gặp vị chân nhân nói:

  • Mấy hôm trước, tôi chê bai, nói xấu ngài. Thế nhưng hôm nay tôi đã ngộ ra được một vài điều, nhưng tôi không thể nói rõ ra được đạo lý mà tôi đã ngộ, là vì sao?

Vị chân nhân nghe xong đáp lời:

  • Hiện giờ ta sớm đã không còn là người minh trí của một bậc chân nhân. Ông nói ta là trâu thì ta chính là trâu, ông nói ta là ngựa thì ta cũng là ngựa. Giả dụ người khác nói là gì, người khác gọi ta bằng tên gì, mà bản thân ta phản đối thì càng thêm rắc rối mà thôi. Những việc ta làm xưa nay đều vậy, không phải cố ý để cho người khác xem, nên mới làm được thật nhiều việc.

Học giả nghe xong, cảm thấy hổ thẹn, bắt đầu cung kính trước mặt vị chân nhân và thỉnh cầu:

  • Vậy tôi nên tu như thế nào?

Vị chân nhân nói:

  • Bình thường ông luôn tỏ ra rất trang trọng, mắt ông nhìn thẳng về phía trước, đầu ngẩng cao, miệng mở rộng, chứng tỏ ông rất cao ngạo. Ông giống như chú ngựa hoang đang xông thẳng về phía trước nhưng bị dây cương giữ lại.

Ông quan sát tinh tường nhưng cố chấp vào ý kiến của bản thân, cơ trí nhưng quá nhiều dục vọng, truy cầu. Những điều này đều đi ngược lại với bản tính làm người. Người ngoài biên giới nếu vượt qua biên giới thường bị coi là trộm cướp, gây hại cho xã hội. Nội tâm của ông không tĩnh thì khó có thể tu.

Vị học giả nghe xong cảm thấy rất chí lý và cúi đầu lắng nghe.

2. Nội tâm bình thản như nước chẳng ai làm hại được

2.1 Càng là người khác biệt thì càng chịu nhiều thị phi

Lời người như gió thoảng

Cuộc đời này bậc chân nhân thì ít, thường nhân thì nhiều nên mấy ai hiểu được lời chân nhân nói, hành động của chân nhân làm. Trong khi đó, không phải ai cũng sẵn sàng học hỏi, tiếp nhận, lắng nghe ý kiến mới để từ từ suy xét. Họ chỉ cố phân định đúng sai, những gì không giống với những gì bản thân đã biết trước đây liền tìm cách chống đối.

Vậy nên một người có góc nhìn khác lạ, đặc biệt hơn so với những người khác thì việc bị phản đối, chỉ trích cũng là điều dễ hiểu.

Cuộc đời này, không có lý do gì và cũng không có ai có trách nhiệm phải đối xử dịu dàng với bạn cả. Đó là lý do mỗi ngày chúng ta phải đối mặt với nhiều chuyện khó chịu từ những kẻ không hiểu chuyện rất nhiều, đó có thể là người lạ cũng có thể là người quen. Thay vì cãi nhau, chỉ trích lại hoặc thù ghét ta hãy thản nhiên đón nhận.

Còn đối với chuyện thị phi của người khác ta cũng không hiểu thật giả tới đâu thì cứ bình tâm lắng nghe, chớ vội nhận xét, bình luận. Con người ta chẳng ai là hoàn thiện cả, đừng vì chuyện làm sai của người khác mà mổ xẻ hay dùng lời cay nghiệt khiến họ bị tổn thương.

Hãy sống với sự độ lượng, tích cực để tạo động lực cho người khác vươn lên cũng như bản thân mình cũng thấy cuộc sống này thật tươi đẹp. Đừng vì một dấu chấm mà đánh giá cả trang giấy, đừng vì một điểm hạn chế của người khác mà đánh giá người ấy chẳng có gì tốt đẹp, đừng lấy điểm yếu của người khác ra làm trò mua vui trong cuộc sống,…

2.2 Thị phi cũng như gió thoảng qua tai

Phản ứng chung của hầu hết mọi người khi chưa có sự chuẩn bị khi thị phi ập tới mình đó là đứng ra cãi cọ, bảo vệ ý kiến của mình tới cùng. Tuy nhiên, càng nói càng là cơ hội để người ta hại mình hoặc tình cảm sứt mẻ.

Nhưng một người hiểu rõ tình huống, biết mình 2+2=4 là đúng thì không cần cãi cọ với người 2+3=5 làm gì. Dù xung quanh có thế nào thì bản thân vẫn giữ sự bình tâm thì chẳng gì có thể khiến ta lung lay.

Cũng như đối với bậc chân nhân đắc đạo mà nói, dẫu người khác bình luận về bản thân họ như thế nào, họ cũng đều có thể thản nhiên tiếp nhận cho dù lời người ta chỉ trích mình là đúng hay sai đi chăng nữa.

Thế nên chân nhân trên đây mới khẳng định: Người khác nói bạn là trâu thì chính là trâu, nói bạn là ngựa thì chính là ngựa. Những lời nói như vậy của người ta hoàn toàn đều là ngoại thân, nó chỉ tác động vào bản thân mình khi ta cho chúng có quyền đó.

Một người chọn việc tu tâm thì không vì lời người khác nói mà cảm thấy sợ hãi. Người ta nghĩ về mình như thế nào cũng không quan trọng, có như vậy cuộc sống mới nhẹ nhàng và an vui hơn, không bận tâm đến những chuyện thị phi trong cuộc đời, ta sẽ cảm nhận được sự an lạc trong tâm mình.

Lời Phật dạy về thị phi nói tới thái độ của người trí trước những điều tiếng, lời khen chê của người đời: “Như đá tảng kiên cố, không gió nào lay động; Cũng vậy, giữa khen chê, người trí không dao động”.

Thế nên chúng ta cũng học cổ nhân đối diện với thị phi, biết quên đi vinh nhục, buông xả tất cả phiền nhiễu của cảm xúc hỷ nộ ai lạc, nội tâm bình thản như nước, thong dong tự tại, từ đó mà tu thân dưỡng tính.

Tin cùng chuyên mục